به گزارش فرهنگ ایثار، دكتر مجتبي رحماندوست در سال 1333 در همدان متولد شد. وی پس از اخذ ديپلم وارد دانشگاه شد و در رشته مهندسي راه و ساختمان فارغ‌التحصيل شد، اما بعد از آن در رشته زبان و ادبيات عربي ادامه تحصيل داد و موفق به اخذ مدرك دكتري در اين رشته شد. دكتر مجتبي رحماندوست، از جمله مسئولاني است كه همواره به عنوان نويسنده نيز نامش شنيده مي‌شود. مديريت مركز آفرينش‌هاي ادبي حوزه هنري و معاونت فرهنگي بنياد جانبازان از جمله مسئوليت‌هاي گذشته وی محسوب مي‌شوند. رحماندوست هم‌اكنون مشاور رئيس جمهور در امور ايثارگران و دبيركل جمعيت دفاع از مردم فلسطين است. از جمله آثار وي مي‌توان به «او و مسافر»، «سفرغريب»، «يك جفت و نيم»، «ميل ليلي» و «مفتاح التفاسير» اشاره كرد. در رابطه با ترویج فرهنگ ایثار و شهادت با وی گفتگویی انجام داده ایم. آنچه از نظر می گذرانید حاصل گفتگوی ما با وی است. 

به عنوان اولین سؤال شما چه راهکارهایی را برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت مناسب پیشنهاد می کنید؟

تا روزی که این راهکارها عملی نشود، همه حرف ها تکراری است اما من به امید عملی شدن این راهکارها بار دیگر آن ها را تکرار می کنم. اولین راه کار این است که همه بچه های جنگ باید هر خاطره ای را که از جنگ دارند، بنویسند، زیرا این خاطرات سرمایه های اولیه است، دوم این که صاحبان قلم و تدوین گرانی که می توانند به شکلی جذاب مطلب بنویسند باید خاطرات خام بچه های جنگ را به رمان و داستان تبدیل کنند. کتاب «دا»، «خاطرات خاک های نرم کوشک» که به چاپ های بیش از 50 رسیده مصداق این موضوع است. درواقع قالب رمان، خاطره، رمان تاریخی و رمان مستند سه قالب مهم داستان نویسی به شمار می روند که از حیث تاریخی و مستند بودن به جنگ و از حیث جاذبه به خاطره بازمی گردند. نویسنده ها باید خاطرات پراکنده رزمنده ها را بخوانند، تمام این ها را در ذهن تلفیق کنند، یک شخصیت غیرحقیقی را به عنوان قهرمان داستان بیافرینند و در نهایت با دست مایه قراردادن خاطرات بچه های جنگ تبدیل به رمان کنند، زیرا آنچه که فرهنگ شهادت را جاودان می کند، ادبیات است. سومین راهکار به عملکرد مسئولان کشور مربوط می شود. مسئولانی که خودشان را به انقلاب نسبت می دهند و درصد بالایی از آن ها از جنس بچه های جنگ هستند. عملکرد آن ها نباید مغایر با فرهنگ جهاد و شهادت باشد. اگر کسی در مورد جهاد و شهادت هزاران حرف بشنود و بخواند اما عملکرد یکی از بچه های جنگ او را بیزار کند نه تنها آن فرهنگ ترویج پیدا نمی کند بلکه از بین هم می رود. راهکار چهارم این است که به شکلی هنرمندانه و با روش های دقیق و ظریف مسائل و خاطرات جنگ را درکتاب های درسی بگنجانیم تا وسیله ای برای قرار گرفتن این فرهنگ در ذهن بچه ها باشد.

با توجه به مقتضیات روز از امکانات خوبی برخوردار هستیم و تمام سران مملکتی که در دستگاه دولتی هستند خودشان کوله باری از خاطرات جنگ را به همراه دارند، اما با توجه به این قضایا هیچ تجلی در این زمینه شاهد نیستیم. ضعف ما از کجاست؟
من انتظار ندارم تجلی این فرهنگ به همان داغی هشت ساله جنگ باشد، زیرا تا زمانی که ما در جنگ هستیم، آن تجلی داغ است اما وقتی از جنگ فاصله می گیریم این تجلی خود به خود سرد می شود. معتقدم اگر اصل ایمان به فرهنگ ایثار و شهادت در وجود انسان باشد، گاهگاهی می توانیم این تجلیات را مشاهده کنیم. اگر می بینید این تجلی به تعبیر شما کمرنگ شده که من خیلی قبول ندارم، به این علت است کسانی که در این عرصه بودند یا این فرهنگ را فراموش کرده اند و یا برای بخشی از این فرهنگ جایگاه خاصی را قائل نشده اند.

اگر بخواهیم در این مورد علت یابی کنیم شما علت اصلی را چه می دانید؟
فاصله گرفتن از جنگ می تواند علت اصلی این مسأله باشد.

درحال حاضر وضعیت کشور را در رابطه با ترویج فرهنگ ایثار و شهادت چگونه ارزیابی می کنید؟
ما در این زمینه کارهای زیادی انجام داده ایم. در شعر بیشترین کار انجام شده است و درعرصه داستان کوتاه هم موفق بوده ایم اما درعرصه فیلم کوتاه و رمان هنوز نتوانسته ایم کاری انجام دهیم. البته در زمینه رمان مستند تاریخی مقداری کار کرده ایم اما تا حد ایده آل فاصله داریم.

برگزاری یادواره ها را چگونه بررسی می کنید؟
یادواره ها بسیار عالی برگزار می شود و اگر مسائل سیاسی و جناحی درکار نباشد و خالص برای احیای فرهنگ ايثار وشهادت انجام شود، بسیار تأثیرگذار است.